Publicatiefonds Zeeland rijgt prachtige uitgaven aaneen

Het Publicatiefonds Zeeland is gespecialiseerd in publicaties op het gebied van Zeeuwse cultuur- en natuurhistorie. Harry van Waveren (voormalig gedeputeerde Cultuur van de Provincie Zeeland) en Karla Peijs (commissaris van de Koningin en voorzitter van het Prins Bernhard Cultuurfonds Zeeland) zijn zeer enthousiast over het Publicatiefonds.

Het idee om een Publicatiefonds Zeeland in het leven te roepen, kwam van Harry van Waveren. 'Ik heb een groot hart voor cultuur en geschiedenis,' zegt hij. 'Het zijn twee thema's die zich uitstekend lenen om op een zinvolle en aantrekkelijke manier samen te brengen in mooie boeken. Deze provincie is bij uitstek geschikt voor zo'n fonds, want het gebied is overzichtelijk, mensen wonen dicht bij elkaar, ze houden van dit land en willen graag dat de kennis erover bewaard blijft. Een ander belangrijk kenmerk is dat er veel creativiteit is. Zeeuwen bedenken samen met relatief weinig middelen de prachtigste dingen. Daarom stelde ik voor om het budget van de Provincie Zeeland voor publicaties samen te voegen met dat van het Prins Bernhard Cultuurfonds Zeeland.'

Behoud erfgoed
Als voorzitter van het Prins Bernhard Cultuurfonds Zeeland reageerde Karla Peijs enthousiast op het idee van de toenmalige gedeputeerde. 'Voorheen hadden wij slechts bescheiden middelen tot onze beschikking om typisch Zeeuwse publicaties mogelijk te maken. Maar vanaf het moment dat in 2007 het Publicatiefonds Zeeland ontstond waren er heldere criteria waaraan publicaties moesten voldoen. En ook belangrijk: dankzij het Publicatiefonds werden opeens veel meer publicaties mogelijk.'
Inmiddels telt het Publicatiefonds Zeeland vele tientallen publicaties. Deze grote productie is het gevolg van het feit dat Zeeuwen een uitgesproken eigen identiteit hebben, meent Karla Peijs: 'Een Rotterdammer zegt dat hij uit Rotterdam komt, niet uit Zuid-Holland. Maar iemand uit Middelburg, Goes of Vlissingen noemt zichzelf altijd een Zeeuw. Ik weet nog dat toen ik hier pas kwam wonen ik me verbaasde over al die geschiedenisprogramma's op tv. Zeeuwen zijn dol op terugkieke. Ze zijn trots op hun provincie. Die identiteit en die trots zie je terug in de boeken.'
Harry van Waveren benadrukt dat vele publicaties zonder de steun van het Publicatiefonds Zeeland nooit zouden kunnen verschijnen. 'Vaak zijn het relatief kleine oplages van zo'n 1500 stuks. Het gaat niet alleen om boeiende onderwerpen, maar de boeken worden ook mooi en verzorgd uitgegeven. In al die boeken wordt alle kennis over één onderwerp gebundeld. Het gaat vaak om prachtig archiefmateriaal dat van cruciaal belang is om het erfgoed levendig te houden.'

Heldere criteria
Wil een boek in aanmerking komen voor uitgave binnen het Publicatiefonds Zeeland, dan moet het om te beginnen iets te maken hebben met de natuur- of cultuurhistorie van Zeeland. Daarnaast gelden financiële voorwaarden: het boek mag in de winkel niet veel meer kosten dan de productieprijs. 'Daar zijn we streng in,' zegt Karla Peijs. 'Zuiver commerciële uitgaven steunen we niet.' Een ander criterium is dat het Publicatiefonds Zeeland geen bijdragen uitkeert aan personen, alleen aan een stichting, een uitgever of een andere rechtspersoon. 'Wie een boek in eigen beheer wil uitgeven, is bij ons helaas aan het verkeerde adres,' zegt Peijs. 'En we zijn kritisch over de inhoud! Niet alle ideeën zijn even goed.'
Maar over de boeken die wel verschijnen, zijn Peijs en Van Waveren allebei enthousiast. Welke uitgave spreekt hen het meest aan? 'De Atlas van Walcheren is een beauty,' antwoordt Karla Peijs. 'En wat ik ook een heel leuke uitgave vind, is die van Han Reijnhout. Hij bouwt traditionele Zeeuwse schepen in miniatuurvorm na en doet dat ongelofelijk gedetailleerd. De man en zijn vak mochten niet in de vergetelheid raken.' Harry van Waveren heeft een zwak voor alle boeken over het Zeeuwse oorlogsverleden. 'Als ik zeg dat de Slag om de Schelde voor het verloop van de oorlog belangrijker was dan de Slag om Arnhem en meer slachtoffers eiste, dan zeg ik iets wat bij maar weinig Nederlanders bekend is.' Karla Peijs: 'Ook het verschrikkelijke lot van de joden in Vlissingen, van wie bijna niemand de oorlog overleefde, moet worden naverteld. Zo'n boek is het tastbare bewijs dat we nog steeds aan ze denken.'

Alleen maar voordelen
Is het voorstelbaar dat er een fonds komt op andere gebieden dan boeken? Karla Peijs vertelt dat de provincie Zeeland regelmatig aanvragen ontvangt voor documentaires en films. 'Als we daar het geld voor kunnen vinden, waarom zouden we die dan niet ook steunen?' Harry van Waveren is het daarmee eens: 'In andere provincies bestaan al samenwerkingsverbanden op het gebied van instandhouding van monumenten. Waarom zou je het niet nog verder kunnen uitbreiden naar terreinen waar provincies of gemeenten subsidie verstrekken?'
Wie het enthousiasme van Peijs en Van Waveren over het Publicatiefonds Zeeland hoort, zal niet verbaasd zijn dat zij ook andere overheden samenwerking met het Cultuurfonds aanraden. 'Natuurlijk!' zegt Karla Peijs. 'Hier werkt het perfect, dat moet elders ook kunnen.' Ook Harry van Waveren zegt alleen maar voordelen te zien: 'Voor de aanvragers, want ze kunnen met hun verzoek bij één loket terecht. Voor de provincie, omdat wij alle activiteiten rondom aanvragen en publicaties met een gerust hart aan het Cultuurfonds kunnen overlaten. En voor het Prins Bernhard Cultuurfonds, omdat het dankzij de samenwerking met de provincie beschikt over een omvangrijk Publicatiefonds.'

Voor meer informatie over de mogelijkheden kunt u contact opnemen met Menno Tummers, adviseur mecenaat, m.tummers@cultuurfonds.nl of 020-520 6130.